नवी दिल्ली: भारतीय सिनेसृष्टीतील अत्यंत प्रतिष्ठेच्या मानल्या जाणाऱ्या ७२ व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांची (२०२४) घोषणा आज नवी दिल्ली येथे करण्यात आली असून, यामध्ये ‘कलम ३७०’ (Article 370) या चित्रपटाने सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा बहुमान पटकावला आहे. केंद्रीय माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने प्रसिद्ध केलेल्या या पुरस्कारांच्या यादीत हिंदी आणि दाक्षिणात्य चित्रपटांसोबतच मराठी चित्रपटांनीही आपली छाप पाडली आहे.
या वर्षीचा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पुरस्कार विभागून देण्यात आला असून, ‘चंदू चॅम्पियन’ मधील भूमिकेसाठी बॉलीवूड अभिनेता कार्तिक आर्यन आणि ‘भ्रमयुगम’ या मल्याळम चित्रपटासाठी सुपरस्टार ममूटी यांना गौरवण्यात आले आहे. ‘कलम ३७०’ चित्रपटातील दमदार कामगिरीसाठी यामी गौतमने सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा पुरस्कार आपल्या नावावर केला आहे. तसेच, ‘स्वातंत्र्यवीर सावरकर’ या चित्रपटाद्वारे दिग्दर्शनात पदार्पण करणाऱ्या रणदीप हुडाला सर्वोत्कृष्ट पदार्पण दिग्दर्शकाचा ‘सुवर्ण कमळ’ पुरस्कार जाहीर झाला आहे.
मराठी चित्रपटसृष्टीसाठी हे वर्ष विशेष ठरले असून अनेक महत्त्वाच्या श्रेणींमध्ये मराठी कलाकारांनी बाजी मारली आहे. ‘मुक्काम पोस्ट बोंबीलवाडी’ या चित्रपटाला सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपटाचा पुरस्कार मिळाला असून त्याचे दिग्दर्शन परेश मोकाशी यांनी केले आहे. ‘घरात गणपती’ या चित्रपटातील ‘नवसाची गौरी माझी’ या गीतासाठी अभय जोधपूरकरला सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायकाचा पुरस्कार मिळाला आहे. याशिवाय, योगेश देशपांडे यांनी ‘स्वरगंधर्व सुधीर फडके’ या चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट रूपांतरित पटकथेचा (Adapted Screenplay) पुरस्कार पटकावला आहे. बिगर-फीचर चित्रपट श्रेणीमध्ये सुमिरा रॉय दिग्दर्शित ‘भंगार’ या मराठी-इंग्रजी चित्रपटाला सर्वोत्कृष्ट बिगर-फीचर चित्रपटाचा सन्मान मिळाला, तर अभिजित अरविंद दळवी यांच्या ‘हमसफर’ला सर्वोत्कृष्ट लघुपटाचा गौरव प्राप्त झाला आहे.
व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी ठरलेल्या चित्रपटांचीही या पुरस्कारांमध्ये वर्णी लागली आहे. ‘कल्की २८९८ एडी’ या चित्रपटाला संपूर्ण मनोरंजन करणाऱ्या सर्वोत्कृष्ट लोकप्रिय चित्रपटाचा पुरस्कार मिळाला. ‘पुष्पा: द रुल पार्ट-०२’ साठी सुकुमार यांना सर्वोत्कृष्ट पटकथा (मूळ) आणि ‘अमरन’ चित्रपटासाठी राजकुमार पेरियासामी यांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शकाचा पुरस्कार जाहीर झाला आहे. ‘स्त्री २’ मधील ‘आज की रात’ या गाण्यासाठी विजय गांगुली यांना सर्वोत्कृष्ट नृत्यदिग्दर्शनाचा सन्मान मिळाला आहे.
फीचर फिल्म ज्युरीचे अध्यक्ष जयराज, बिगर-फीचर ज्युरीचे अध्यक्ष असीम सिन्हा आणि सिनेमावरील लेखनाचे ज्युरी अध्यक्ष ए. चंद्रशेखर यांनी या पुरस्कारांची घोषणा केली. या पुरस्कारांनी भारतीय सिनेसृष्टीतील वैविध्य आणि गुणवत्तेचे दर्शन घडवले असल्याचे ज्युरींनी यावेळी नमूद केले. ‘राम-नामी’ या चित्रपटाला सर्वोत्कृष्ट माहितीपटाचा, तर ‘३५- चिन्ना कथा काडू’ ला सर्वोत्कृष्ट बालचित्रपटाचा पुरस्कार मिळाला आहे.
