लिओनेल मेस्सी हे नाव आज केवळ फुटबॉलपुरते मर्यादित राहिलेले नसून ते जिद्द, सातत्य आणि जागतिक यशाचे दुसरे नाव बनले आहे. वयाच्या ३९ व्या वर्षी, जेव्हा अनेक खेळाडू निवृत्तीचा विचार करतात, तेव्हा मेस्सी आजही मैदानावर त्याच चपळाईने आणि कौशल्याने खेळत आहे, जणू वय हा त्याच्यासाठी केवळ एक आकडा आहे. २०२६ च्या फिफा विश्वचषकात इंग्लंडविरुद्धच्या उपांत्य फेरीत त्याने आपल्या अजोड कौशल्याचे दर्शन घडवत दोन शानदार असिस्ट केले आणि अर्जेंटिनाला थेट अंतिम फेरीत पोहोचवले. त्याची ही अतुलनीय कामगिरी आणि खेळाप्रती असलेले समर्पण हेच त्याला जगातील सर्वात महान खेळाडू बनवते.
मेस्सीच्या या महान प्रवासाची बीजे १९९१ मध्ये अर्जेंटिनातील रोसारियो शहरात पेरली गेली. वयाच्या अवघ्या चौथ्या वर्षी तो गल्लीतल्या मुलांसोबत फुटबॉल खेळताना कमालीची चपळाई दाखवायचा. त्याचे वडील जॉर्ज होरासियो मेसी यांनी आपल्या मुलातील हे उपजत कौशल्य ओळखून त्याला ग्रँडोली क्लबमध्ये दाखल केले. विशेष म्हणजे मेस्सीच्या आजीने त्याला फुटबॉलपटू बनण्यासाठी सर्वाधिक प्रेरणा दिली. सुरुवातीला क्लबचे प्रशिक्षक मेस्सीला लहान वयामुळे मैदानात उतरवण्यास घाबरत होते, पण आजीच्या हट्टामुळे त्याला संधी मिळाली आणि पहिल्याच सामन्यात त्याने सात खेळाडूंना चकवत गोल करून सर्वांना थक्क केले. वयाच्या सहाव्या वर्षी त्याने न्यूवेल्स ओल्ड बॉईज क्लबमध्ये प्रवेश केला आणि तिथे अवघ्या काही दिवसांत ५०० पेक्षा जास्त गोल नोंदवून आपल्या नावाचा दबदबा निर्माण केला.
मात्र, हा यशाचा मार्ग सोपा नव्हता. बालपणातच मेस्सीला ‘ग्रोथ हार्मोन्स डेफिशियन्सी’ (वाढीच्या संप्रेरकांची कमतरता) नावाचा गंभीर आजार झाला, ज्यामुळे त्याची नैसर्गिक वाढ खुंटण्याची भीती होती. या आजारावरील उपचारांचा खर्च दरमहा १००० ते १५०० डॉलर इतका मोठा होता, जो एका स्टील फॅक्टरीत काम करणाऱ्या त्याच्या वडिलांच्या आवाक्याबाहेर होता. मेस्सीला दर आठवड्याला मांडीवर सात इंजेक्शन्स घ्यावी लागायची, ज्यामुळे तो रात्रभर रडायचा. अर्जेंटिनातील स्थानिक क्लबनी मदतीचा हात नाकारल्यानंतर, मेस्सीचे वडील त्याला घेऊन युरोपमधील बार्सिलोना क्लबकडे गेले. सप्टेंबर २००० मध्ये मेस्सीच्या चाचणीनंतर (ट्रायल) बार्सिलोनाचे संचालक चार्ली इतके प्रभावित झाले की, त्यांनी जवळ कागद उपलब्ध नसल्याने तिथल्या एका ‘टिश्यू पेपर’वरच मेस्सीसोबत करार केला, जो आज जगात ‘नॅपकिन पेपर कॉन्ट्रॅक्ट’ म्हणून प्रसिद्ध आहे.
बार्सिलोनामध्ये मेस्सीच्या कारकिर्दीला खऱ्या अर्थाने उड्डाण मिळाले. वयाच्या १५ व्या वर्षी त्याने ‘बेबी ड्रीम टीम’साठी खेळताना ३० सामन्यांत ३६ गोल केले आणि संपूर्ण स्पेनमध्ये आपल्या नावाची क्रेझ निर्माण केली. मैदानावर जखम झालेली असतानाही मास्क लावून खेळणारा आणि अवघ्या १० मिनिटांत दोन गोल करणारा मेस्सी युरोपमधील घराघरांत पोहोचला. त्या काळातील महान खेळाडू रोनाल्डिनो याने मेस्सीचे टॅलेंट ओळखून तो भविष्यात आपल्यापेक्षाही मोठा खेळाडू बनेल, असे भाकीत केले होते.
राष्ट्रीय संघासाठी खेळताना मेस्सीला अनेक चढ-उतारांचा सामना करावा लागला. २००६, २०१० आणि २०१४ च्या विश्वचषकात अर्जेंटिनाला अपेक्षित यश मिळाले नाही. विशेषतः २०१४ च्या अंतिम सामन्यात जर्मनीकडून झालेला पराभव आणि मेस्सीने गमावलेल्या संधींमुळे त्याच्यावर प्रचंड टीका झाली. मात्र, मेस्सीने हार मानली नाही. शेवटी २०२२ मध्ये कतारच्या भूमीवर त्याने अर्जेंटिनाला ३६ वर्षांनंतर विश्वविजेतेपद मिळवून दिले. या विश्वचषकात त्याने प्रत्येक टप्प्यावर गोल करण्याचा आणि सर्वाधिक गोल करण्याचा पराक्रम केला.
आज ३९ व्या वर्षीही मेस्सीच्या फिटनेसबद्दल जगभरात चर्चा आहे. त्याच्या या तंदुरुस्तीचे रहस्य त्याच्या शिस्तबद्ध जीवनशैलीत दडलेले आहे. एकेकाळी पिझ्झा आणि कोल्ड ड्रिंक्स आवडणाऱ्या मेस्सीने आता साखर आणि मैदा आपल्या आहारातून पूर्णपणे काढून टाकला आहे. तो पाणी, ऑलिव्ह ऑईल, कडधान्ये आणि ताज्या फळांवर भर देतो. त्याची दिवसाची सुरुवात ‘गैरबा माते’ या पारंपरिक अर्जेंटिना पेयाने होते, जे त्याला ऊर्जा देते. जिममध्ये तो जड वजन उचलण्याऐवजी कोअर स्ट्रेंथ आणि पाय मजबूत करण्यासाठी विशिष्ट व्यायाम (Pillar Bridges, Hurdle Hops) करतो.
मैदानाबाहेर मेस्सी अत्यंत शांत आणि कुटुंबवत्सल व्यक्ती आहे. आपली बालमैत्रीण एंटोलिना रोकुझो हिच्याशी त्याने २०१७ मध्ये विवाह केला आणि त्यांना तीन मुले आहेत. मेस्सीची लोकप्रियता इतकी अफाट आहे की, त्याच्या रोसारियो शहरात मुलांचे नाव ‘मेस्सी’ ठेवण्यावर बंदी घालण्यात आली आहे, जेणेकरून भविष्यात ओळख पटवण्यात गोंधळ होऊ नये. १७ हजार कोटी रुपयांची संपत्ती आणि अनेक महागड्या गाड्यांचा ताफा असूनही मेस्सी आजही आपल्या जमिनीशी जोडलेला आहे. भारतातही मेस्सीचे लाखो चाहते आहेत आणि २०११ व २०२५ मध्ये त्याने भारताला भेट दिली होती. फुटबॉलच्या इतिहासात सर्वाधिक १३२६ पेक्षा जास्त गोल करणारा आणि आठ वेळा बॅलोनर पुरस्कार जिंकणारा हा ‘फुटबॉलचा जादूगार’ आजही मैदानावर आपली जादू दाखवत आहे. आता सर्वांचे लक्ष रविवारी होणाऱ्या २०२६ च्या विश्वचषक फायनलकडे आहे, जिथे मेस्सीचा अर्जेंटिना संघ स्पेनशी भिडणार आहे.
